3.3 In het verkeer
Laat iedereen u kennen als vriendelijke mensen.
De Heer is nabij.
Filippenzen 4:5
Een heer in het verkeer is meestal een vrouw. Dat is een gevleugelde uitdrukking geworden die veel zegt over mannen in het verkeer. Of de uitdrukking ook waarheid bevat, weet ik niet. Ongetwijfeld is er onderzoek naar gedaan. Maar het is ook niet zo belangrijk. Want in dit hoofdstuk wil ik het graag hebben over de vraag: Hoe kan Jezus onze Heer in het verkeer zijn?
De meesten van ons nemen dagelijks deel aan het verkeer. Ikzelf doe dat vooral als automobilist en in zeer beperkte mate als fietser (dat zou wel meer mogen). Vele anderen maken regelmatig gebruik van de bus, de trein, de metro, de boot of het vliegtuig. En verder spelen we allemaal ook wel eens de rol van de voetganger in het verkeer.
Wat de automobilisten betreft: veel christenen willen in het verkeer herkenbaar zijn aan het visje achterop hun auto. Ik sta nog steeds in dubio of ik er een zal aanbrengen. Als ik een van mijn kinderen, als hij een auto ziet staan met een visje achterop, hoor zeggen: ‘die mensen geloven ook in de Here’, zou ik zo bereid zijn om ook een ichtus-visje te kopen en op de achterklep van mijn auto (op dit moment een Hyundai H100) te bevestigen.
Toch is er iets wat me daarvan weerhoudt. Want de ichtusvis wordt snel geassocieerd met: niet te hard rijden en niet door rood rijden. Nu zijn dat beide zaken waarop ik me van harte toe wil leggen, maar het lijkt me niet dat dit de boodschap is die christenen hebben: wij houden ons aan de maximumsnelheid en wij rijden niet door rood. Een uitspraak die ik ergens tegenkwam, zit helemaal op dat spoor: ‘Een visje achterop je auto is misschien wel de beste snelheidsbegrenzer.’
Maar dat zou een versterking betekenen van het beeld dat velen toch al hebben van christenen: dat hun leven aan elkaar hangt van regels waar ze zich aan moeten houden. Maar christen-zijn is niet in de eerste plaats: ‘je houden aan de regels van God’, maar: ‘Christus kennen en liefhebben als de Heer van je leven.’
Daarom wil ik hier iets schrijven over de innerlijke houding waarmee we ons in het verkeer begeven. En daarbij beperk ik me tot autorijden (veel is ook direct toepasbaar op fietsen en voetganger-zijn en andere manieren van deelnemen aan het verkeer): hoe kan ik als christen-automobilist Jezus mijn Heer in het verkeer laten zijn?
In een samenleving waarin geweld, lompheid en agressie aan de orde van de dag zijn, ook in het verkeer, zouden christenen kunnen uitblinken in vriendelijkheid. Daartoe worden we uitgedaagd in het bijbelwoord boven dit hoofdstuk, dat een prima ‘dashboard-tekst’ zou kunnen vormen in auto’s van christelijke eigenaren. Want in het verkeer ligt overal de verleiding op de loer om onvriendelijk, geïrriteerd, boos of agressief te reageren op allerlei vormen van wangedrag in het verkeer:
iemand die onterecht voorrang neemt, bumperklevers, mensen die door rood licht rijden, die naar jouw smaak te langzaam rijden, die mobiel zitten te bellen en daardoor aanwijsbaar minder geconcentreerd zijn enzovoort. Het is een geestelijke kunst - letterlijk door de Geest geleerd, die in ons leven de vrucht van vriendelijkheid en zachtmoedigheid wil laten groeien door onze blik steeds weer te richten op Christus - om dan vriendelijk te blijven, en je boosheid geen uiting te geven door handgebaren of verbale uitingen.
Zo zou je als christen deelnemen aan het verkeer telkens weer als een unieke kans kunnen beschouwen om je te oefenen in vriendelijkheid. Vaak genoeg krijg je gelegenheid om iemand voor te laten gaan, om een voetganger in alle rust te laten oversteken of om iemand ruimte te geven om in te voegen.
Er is nog een christelijke deugd die vooral in het verkeer kan worden geoefend: geduld, ook al behorend tot de vrucht van de Geest, die juist in het leven van Jezus Christus zo volmaakt zichtbaar wordt. Veel automobilisten staan geregeld in de file of moeten, terwijl ze haast hebben, wachten voor een verkeerslicht. Niets is dan gemakkelijker om ongeduld en irritatie een plek te geven in je hart. Richt je dan op je ‘dashboard-tekst’ en laat deze woorden tot klinken komen: ‘Laat iedereen u kennen als vriendelijke mensen. De Heer is nabij.’
Want zo is het ook. Als Je Christus kent, ken je iemand die nabij is op twee manieren. Allereerst omdat Hij door zijn Geest in je woont en om je heen is: zijn geduld mag steeds meer de jouwe worden. En in de tweede plaats is Hij ook nabij als de komende Christus: waarom zou jij even wachten niet kunnen opbrengen als Christus je in het eeuwige leven brengt?
Here Jezus Christus, U bent de Heer van mijn leven. Wilt U mij geven dat ik deze belijdenis ook beleef als ik deelnemer ben in het verkeer. Leer me vriendelijk en geduldig te zijn en geen ruimte te geven aan irritatie en boosheid en ongeduld. Wilt U als ik in de file sta geven dat ik de tijd van wachten kan omvormen tot een tijd waarin ik me ook richt op uw liefdevolle en eeuwige aanwezigheid in mijn leven. Laat me herkenbaar mogen zijn als iemand die bij U hoort. Amen.