Jezus aanbidden

Recensie door Tjerk de Reus

Jos Douma voltooit zijn Jezus trilogie met het boekje Jezus aanbidden. Douma levert een goede bijdrage aan de discussie over en de praktijk van het aanbidden. Net als in zijn vorige boeken zoekt hij naar innerlijke toewijding die gevoed wordt door Schrift en traditie. ( ... )

Hier begint het belang van Douma's instructieboeken uit de Jezus trilogie. Als je kijkt in de inhoudsopgave van dit nieuwe boek over aanbidding, valt meteen op dat er een bepaalde orde zit in wat Douma aanreikt. Het boek bestaat uit veertig korte hoofdstukjes (elk twee bladzijden). Deze veertig zijn verdeeld in vieren. In de eerste tien hoofdstukken cirkelt alles rond de namen van Jezus. Daarna gaat het om de deugden van Jezus, de daden van Jezus en ten slotte om de woorden van Jezus. Elke afdeling begint met een korte uitleg over het specifieke van de komende reeks hoofdstukjes. Kortom, het is een zeer geordend geheel.

Reactie op God
Douma legt in zijn openingshoofdstuk uit wat aanbidding is. Het kan veel vormen aannemen, maar het gaat er vooral om dat "je je met heel je hart richt op de grootheid van God om die te bewonderen en te beminnen (...) Het gaat erom wat er vanbinnen gebeurt als je je openstelt voor Gods grootheid." Het is dus wat Douma betreft een fenomeen dat zich in je persoonlijke ervaring bevindt, in de eigen houding tegenover God.

Daarbij geeft Douma een duidelijke richting aan, die mij beslissend lijkt: "Aanbidding is altijd onze reactie op Gods openbaring (...) Aanbidding gebeurt dus altijd op basis van wat de Bijbel zegt over God en op basis van wat God van zichzelf heeft bekendgemaakt. Zonder dat dit tekortdoet aan de dimensie van persoonlijke ervaring, bepaalt dit inzicht het hele boek. Aanbidding ontstaat in je binnenste, maar wordt gewekt door iets buiten jezelf. Er is een 'tegenover': de Bijbel.

Douma heeft in de vier afdelingen van zijn boek dit 'tegenover' invulling gegeven aan de hand van Jezus' namen, deugden, daden en woorden. Dit is een zeer goede keus. Hoe kun je beter starten dan met de namen van Jezus? De kern van de bijbelse godsopenbaring schuilt tenslotte in de Naam! Ik dacht niet dat ‘deugd' een bijbels grondwoord is en daarom is dit wat ongelukkig gekozen. Douma doelt ermee op karaktertrekken of eigenschappen van Jezus, zoals eeuwig, goed, wijs, nederig en noem maar op. In de afdeling 'Daden van Jezus' komt een stuk van het leven van Jezus kernachtig ter sprake, terwijl Douma bij 'Woorden van Jezus' de inhoud van zijn prediking aan de orde stelt.

Deze indeling geeft een ruim zicht op de Bijbel, zodat de aanbidding die in dit boek beoogd wordt, inderdaad voortkomt uit een gelovige kennismaking met God en zijn Woord. In de hoofdstukken zelf is Douma steeds tamelijk kort aan het woord. Hij geeft de nodige uitleg rond het kernwoord en refereert aan teksten uit Oude en Nieuwe Testament. Tot slot is er een gebed.

Vastgeroeste deur
Bij eerdere boeken van Douma schreef ik in CV Koers dat hij woorden biedt om over innerlijke ervaringen te leren spreken. Dat geldt ook voor dit boek. Aanbidding leeft in iedere christen. Maar wat erin zit, komt het er ook uit? Douma wil graag een handje helpen om de vastgeroeste deur van je innerlijk een beetje verder op te duwen, in de overtuiging dat dit goed voor je is. En voor anderen: de melodie van aanbidding kan dan wat verder klinken dan alleen in je eigen hart.